Haciz Sürecinde Borçlunun Hakları

İcra takibinin kesinleşmesinden sonra alacaklının talebiyle borçlunun mal varlığına haciz konulabilir. Ancak haciz, sınırsız bir yetki değildir; kanun, borçlunun asgari yaşam düzeyini koruyacak şekilde bazı mal ve hakları haciz kapsamı dışında tutar.

Haczedilemeyecek Mal ve Haklar

• Zorunlu ev eşyası: Borçlunun ve ailesinin ihtiyacı için gerekli olan ve haline uygun ev eşyası haczedilemez.
• Maaş ve ücretler: Maaş, ücret, emekli aylığı gibi gelirlerin ancak dörtte biri haczedilebilir; bu oranın üzerinde haciz konulamaz. Nafaka alacakları için bu sınırlama uygulanmaz.
• Meslek ve sanat icrası için gerekli araçlar: Borçlunun mesleğini icra etmesi için zorunlu olan alet ve araçlar (belirli koşullarla) haciz dışında tutulabilir.
• Devlete ait sosyal yardımlar: Kanunla haczi yasaklanan yardım ve tazminatlar.

Haciz İşlemine İtiraz Yolları

• İstihkak davası: Haczedilen malın aslında borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğu iddia ediliyorsa, bu kişi istihkak davası açarak malın haczinin kaldırılmasını isteyebilir.
• Haczin kaldırılması talebi: Haczedilemeyecek nitelikteki bir malın haczedildiği düşünülüyorsa, icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurularak haczin kaldırılması istenebilir. Bu başvuru, haczin öğrenilmesinden itibaren kısa bir süre içinde yapılmalıdır.
• Kıymet takdirine itiraz: Haczedilen malın değerinin düşük belirlendiği düşünülüyorsa, kıymet takdirine karşı icra mahkemesinde itiraz edilebilir.

Haciz Sırasında Borçlunun Dikkat Etmesi Gerekenler

Haciz tutanağının doğru düzenlendiğinden (haczedilen malların eksiksiz ve doğru tarif edildiğinden) emin olunmalı, haczedilemeyecek nitelikteki bir mal haczedilmişse süresi içinde şikâyet yoluna başvurulmalıdır. Ayrıca borçlu, haczedilen malın muhafaza şeklini (yediemin olarak kendisine bırakılması gibi) talep edebilir.

Borçlunun Ödeme Yapma İmkânları

Haciz kesinleşmeden önce borcun taksitle ödenmesi konusunda alacaklıyla anlaşma yapılabilir; bu durumda icra dairesine yapılan taksit anlaşması takibi durdurabilir. Ayrıca borçlu, icra dairesine borcu ödeyerek her aşamada haczi sona erdirebilir.