İş Sözleşmesi Haklı Nedenle Nasıl Feshedilir?

İş Kanunu, belirli ağırlıktaki durumlarda hem işçiye hem de işverene, ihbar süresi beklemeksizin iş sözleşmesini derhal sona erdirme imkânı tanır. Bu yola haklı nedenle fesih denir ve süreli fesihten (ihbar öneli tanınarak yapılan fesih) farklı sonuçlar doğurur.

İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı

İşçi, aşağıdaki hallerde iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir:

• Sağlık sebepleri: iş koşullarının işçinin sağlığını tehlikeye atması
• Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık: ücretin ödenmemesi, işverenin işçiye veya ailesine yönelik hakaret, taciz veya şiddet
• İş koşullarının uygulanmaması: işverenin sözleşmede belirtilen esaslı çalışma koşullarını uygulamaması
• İşyerinde sağlık ve güvenlik önlemlerinin alınmaması

Bu şekilde haklı nedenle fesheden işçi, ihbar tazminatı talep edemez ancak şartları varsa kıdem tazminatına hak kazanır.

İşverenin Haklı Nedenle Fesih Hakkı

İşveren de aşağıdaki durumlarda iş sözleşmesini derhal feshedebilir:

• Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık: işçinin hırsızlık, güveni kötüye kullanma, işvereni yanıltıcı bilgi verme gibi davranışları
• Sağlık sebepleri: işçinin kendi kastından kaynaklanmayan hastalık nedeniyle uzun süreli devamsızlığı (kanunda öngörülen süreleri aşması halinde)
• Devamsızlık: işçinin mazeretsiz olarak art arda veya bir ay içinde belirli sayıda işe gelmemesi
• Zorlayıcı sebepler

İşveren haklı nedenle fesih hakkını, öğrendiği tarihten itibaren yasada öngörülen kısa süre (genellikle 6 iş günü) içinde kullanmalıdır; aksi halde bu hak düşer.

Haksız Feshin Sonuçları

Fesih sebebinin gerçekte haklı nedene dayanmadığının yargılama sonucunda ortaya çıkması halinde, feshi haklı gösteren taraf aleyhine ihbar ve kıdem tazminatı gibi yükümlülükler doğabilir. Bu nedenle fesih bildiriminin gerekçesinin somut ve ispatlanabilir olması büyük önem taşır.